Wat is het verschil tussen een boekhouder en accountant? En misschien nog belangrijker: heb je als ondernemer eigenlijk wel een accountant nodig?
Boekhouders en accountants houden zich allebei bezig met financiële informatie, maar er zijn belangrijke verschillen. De titel accountant is wettelijk beschermd, terwijl boekhouder geen beschermde titel is. Ook zijn bepaalde werkzaamheden en verklaringen specifiek voorbehouden aan of vereisen ze een bevoegde accountant.
Dat betekent echter niet dat een accountant voor iedere ondernemer de beste of noodzakelijke keuze is.
Voor veel zzp’ers en mkb-bedrijven kan een deskundige boekhouder de reguliere administratie, jaarcijfers, belastingaangiften en financiële en fiscale ondersteuning verzorgen.
Kijk daarom niet alleen naar de titel, maar vooral naar kennis, ervaring, kwaliteit en de werkzaamheden die jouw onderneming daadwerkelijk nodig heeft.
Wat is een boekhouder?
Een boekhouder ondersteunt ondernemers bij het bijhouden en verwerken van hun financiële administratie.
Afhankelijk van de kennis en ervaring van de boekhouder kunnen de werkzaamheden veel verder gaan dan alleen het verwerken van facturen.
Een boekhouder kan bijvoorbeeld ondersteunen bij:
- financiële administratie;
- inkoop- en verkoopfacturen;
- banktransacties;
- btw-aangiften;
- inkomstenbelasting;
- vennootschapsbelasting;
- jaarcijfers;
- salarisadministratie;
- financiële rapportages;
- begrotingen en prognoses;
- fiscale vraagstukken;
- financiële planning;
- vraagstukken rondom een eenmanszaak of BV.
Een goede boekhouder kan daarmee ook een belangrijke financiële en fiscale sparringpartner voor de ondernemer zijn.
Is boekhouder een beschermde titel?
Nee. Boekhouder is in Nederland geen wettelijk beschermde titel.
Dat betekent dat er geen wettelijk vastgelegd opleidingstraject bestaat dat iemand moet afronden voordat diegene zichzelf boekhouder mag noemen.
Daardoor kunnen er grote verschillen bestaan tussen boekhouders.
De ene boekhouder richt zich voornamelijk op het verwerken van administraties, terwijl een andere boekhouder uitgebreide ervaring heeft met jaarcijfers, belastingaangiften, BV-structuren en financiële of fiscale advisering.
Dat maakt het extra belangrijk om bij het kiezen van een boekhouder te kijken naar:
- opleiding;
- vakkennis;
- werkervaring;
- fiscale kennis;
- ervaring met jouw rechtsvorm;
- ervaring met jouw branche;
- kwaliteit van de dienstverlening;
- bereikbaarheid;
- proactief meedenken.
Dat een titel niet beschermd is, betekent dus niet automatisch dat de kwaliteit lager is. Het betekent vooral dat je als ondernemer zelf goed moet beoordelen welke kennis en ervaring iemand heeft.
Wat is een accountant?
Een accountant is een financieel professional die een wettelijk beschermde accountantstitel voert.
In Nederland bestaan twee accountantstitels:
- AA: Accountant-Administratieconsulent
- RA: Registeraccountant
Om deze titels te mogen gebruiken, moet iemand aan specifieke opleidings- en praktijkvereisten voldoen en ingeschreven staan in het accountantsregister.
Accountants werken onder andere aan financiële rapportages, jaarrekeningen, advisering, beoordelingsopdrachten en controle- en assurancewerkzaamheden.
Welke werkzaamheden een accountant precies uitvoert, verschilt per accountant en diens bevoegdheden.
Wat is het verschil tussen een AA- en RA-accountant?
Het oude onderscheid dat een AA-accountant simpelweg een hbo-opleiding heeft gevolgd en een RA-accountant een universitaire opleiding, is te kort door de bocht.
Beide titels vragen om een uitgebreid opleidingstraject én praktijkervaring.
De opleiding tot AA-accountant is onder andere gericht op werkzaamheden voor het mkb. Daarbij is aandacht voor advisering, jaarrekeningen en bedrijfseconomische en fiscale vraagstukken.
De opleiding tot RA-accountant legt meer nadruk op assurance en het controleren van financiële informatie, waaronder jaarrekeningen.
In de praktijk is de scheiding overigens niet absoluut. Ook AA-accountants kunnen zich met assurance bezighouden en RA-accountants kunnen werkzaam zijn als adviseur voor het mkb.
Wat is het belangrijkste verschil tussen een boekhouder en accountant?
Het belangrijkste formele verschil is dat accountant een wettelijk beschermde titel is en boekhouder niet.
Dat verschil zegt echter niet automatisch wie jouw onderneming het beste kan ondersteunen.
Voor veel dagelijkse administratieve, financiële en fiscale werkzaamheden bestaat veel overlap.
Een deskundige boekhouder kan bijvoorbeeld:
- je volledige administratie verzorgen;
- belastingaangiften verzorgen;
- jaarcijfers opstellen;
- financiële rapportages maken;
- fiscale mogelijkheden signaleren;
- adviseren over financiële vraagstukken;
- meedenken over de rechtsvorm van je onderneming;
- ondersteunen bij DGA-salaris en dividend;
- als financiële sparringpartner optreden.
Daarom klopt het beeld dat een boekhouder uitsluitend gegevens invoert en een accountant al het inhoudelijke advies geeft niet.
Ook een goede boekhouder kan een inhoudelijk sterke financiële en fiscale adviseur zijn.
Boekhouder of accountant: wie heeft meer kennis?
Dat kun je niet uitsluitend aan de functietitel aflezen.
Een accountant heeft aantoonbaar een gereguleerd opleidingstraject en praktijkopleiding doorlopen en moet aan beroepsregels voldoen. Dat biedt bepaalde professionele waarborgen.
Bij boekhouders is de titel niet beschermd. Daardoor is de variatie groter: er zijn boekhouders met beperkte ervaring, maar ook zeer ervaren financiële professionals met uitgebreide fiscale, administratieve en bedrijfseconomische kennis.
Een accountantstitel is daarom relevant, maar niet de enige maatstaf voor kwaliteit.
Wanneer je geen specifieke accountantsdienst nodig hebt, zijn bijvoorbeeld ook deze vragen belangrijk:
- Hoeveel jaar ervaring heeft iemand?
- Welke opleidingen en trainingen zijn gevolgd?
- Is er voldoende fiscale kennis?
- Heeft de boekhouder ervaring met mijn rechtsvorm?
- Begrijpt de boekhouder mijn branche?
- Wordt er alleen verwerkt of ook meegedacht?
- Kan ik gedurende het jaar vragen stellen?
- Krijg ik advies wanneer er financiële of fiscale kansen worden gesignaleerd?
De professional die het beste bij je past, is uiteindelijk degene die over de juiste kennis en ervaring beschikt voor jouw situatie.
Is een accountant beter dan een boekhouder?
Niet per definitie.
Een accountant heeft een beschermde titel en voldoet aan de opleidingseisen en beroepsregels die daarbij horen. Dat is van grote waarde wanneer je werkzaamheden nodig hebt waarvoor accountantsbevoegdheid vereist is.
Maar voor werkzaamheden waarvoor die bevoegdheid niet nodig is, betekent de accountantstitel niet automatisch dat de dienstverlening beter bij jouw onderneming past.
Een goede boekhouder kan bijvoorbeeld:
- veel ervaring hebben met jouw type onderneming;
- beschikken over sterke fiscale kennis;
- persoonlijker betrokken zijn;
- sneller bereikbaar zijn;
- proactief meedenken;
- meer ervaring hebben met specifieke vraagstukken binnen jouw branche.
Andersom kan een accountant uiteraard ook uitstekend bij jouw onderneming passen.
De beste keuze maak je daarom niet uitsluitend op basis van de titel.
Kwaliteit, vakkennis, ervaring en betrokkenheid zijn minstens zo belangrijk.
Wat kan een accountant wat een boekhouder niet kan?
Hier wordt het formele verschil wél belangrijk.
Er bestaan specifieke accountantsopdrachten waarvoor een accountant nodig is. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde controle-, beoordelings- en assurancewerkzaamheden.
Ook wanneer een onderneming wettelijk verplicht is de jaarrekening te laten controleren, is daarvoor een bevoegde accountant en accountantsorganisatie nodig.
Niet iedere accountant mag overigens automatisch iedere accountantsopdracht uitvoeren. Ook binnen de accountancy gelden verschillende bevoegdheden en vereisten.
Heb je een dergelijke specifieke dienst nodig? Dan moet daarvoor de juiste bevoegde accountant worden ingeschakeld.
Voor je reguliere administratie betekent dit niet automatisch dat je alles bij een accountantskantoor moet onderbrengen.
Heb je als zzp’er een accountant nodig?
Voor de meeste reguliere werkzaamheden van een zzp’er is een accountant niet noodzakelijk.
Een deskundige boekhouder kan bijvoorbeeld de administratie, btw-aangiften, jaarcijfers en aangifte inkomstenbelasting verzorgen en ondersteunen bij financiële en fiscale vraagstukken.
Daarom is het voor een zzp’er vaak logischer om eerst te kijken welke ondersteuning daadwerkelijk nodig is.
Heb je geen accountantsverklaring of specifieke accountantsdienst nodig? Dan kan een goede boekhouder uitstekend aansluiten bij je onderneming.
Heb je met een BV een accountant nodig?
Het hebben van een BV betekent niet automatisch dat je een accountant nodig hebt.
Een boekhouder kan voor veel BV’s onder andere ondersteunen bij:
- financiële administratie;
- btw-aangiften;
- vennootschapsbelasting;
- jaarcijfers;
- salarisadministratie;
- DGA-salaris;
- dividenduitkeringen;
- financiële en fiscale vraagstukken.
Of een accountant nodig is, hangt af van de onderneming en de specifieke werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden.
Voor veel kleinere BV’s kan een deskundige boekhouder de reguliere financiële en fiscale dienstverlening verzorgen.
Wanneer heb je wél een accountant nodig?
Een accountant wordt relevant wanneer je een specifieke accountantsdienst nodig hebt of wanneer wet- en regelgeving een accountantsverklaring of controle vereist.
Denk bijvoorbeeld aan een onderneming die onder de wettelijke controleplicht voor de jaarrekening valt of een situatie waarin een specifieke assuranceverklaring nodig is.
In dat geval moet de betreffende werkzaamheid door een daarvoor bevoegde accountant worden uitgevoerd.
Dat betekent niet dat je vervolgens je volledige financiële administratie bij een accountantskantoor hoeft onder te brengen.
Tribus kan je reguliere financiële en fiscale werkzaamheden blijven verzorgen en, wanneer specifieke accountantsbevoegdheid nodig is, contact leggen met een accountant uit ons netwerk.
Zo hoef je niet zelf op zoek en kunnen de werkzaamheden waar nodig goed op elkaar worden afgestemd.
Is een boekhouder goedkoper dan een accountant?
Dat kan, maar er bestaat geen vast tarief voor een boekhouder of accountant.
De kosten zijn afhankelijk van onder andere:
- ervaring;
- specialisatie;
- werkzaamheden;
- omvang van je administratie;
- rechtsvorm;
- complexiteit;
- hoeveelheid advies;
- gekozen kantoor;
- werken op uurbasis of met een vast pakket.
Accountantskantoren kunnen hogere tarieven hanteren vanwege onder andere de opleidingseisen, beroepsregels, kwaliteitsvereisten en aard van hun werkzaamheden.
Maar alleen naar het uurtarief kijken geeft een onvolledig beeld.
Een ervaren boekhouder die efficiënt werkt en jouw onderneming goed kent, kan uiteindelijk meer waarde leveren dan een goedkopere dienstverlener die meer tijd nodig heeft.
Kijk daarom naar de totale dienstverlening en wat je daarvoor betaalt.
Wil je hier meer over weten? Lees dan ook onze blog ‘Wat kost een boekhouder?’
Hoe kies je tussen een boekhouder en accountant?
Begin niet bij de titel, maar bij de werkzaamheden die je nodig hebt.
Stel jezelf bijvoorbeeld deze vragen:
- Wil ik mijn administratie volledig uitbesteden?
- Heb ik hulp nodig bij belastingaangiften?
- Wil ik gedurende het jaar financieel en fiscaal kunnen sparren?
- Heb ik personeel?
- Heb ik een BV of holdingstructuur?
- Wil ik tussentijdse financiële rapportages?
- Heb ik een specifieke accountantsverklaring nodig?
- Valt mijn onderneming mogelijk onder een wettelijke controleplicht?
Vooral die laatste twee vragen kunnen bepalend zijn voor de vraag of je daadwerkelijk een accountant nodig hebt.
Voor de overige werkzaamheden is het verstandig vooral te kijken naar kennis, ervaring, kwaliteit, prijs en persoonlijke aansluiting.
Boekhouder versus accountant in één overzicht
| Boekhouder | Accountant | |
|---|---|---|
| Titel beschermd? | Nee | Ja |
| Vast wettelijk opleidingstraject? | Nee | Ja, voor de accountantstitel gelden opleidings- en praktijkvereisten |
| Administratie verzorgen? | Ja | Kan |
| Belastingaangiften verzorgen? | Ja | Kan |
| Jaarcijfers opstellen? | Ja | Ja |
| Financieel en fiscaal adviseren? | Ja, afhankelijk van expertise | Ja, afhankelijk van expertise |
| Specifieke accountantsverklaringen? | Nee | Afhankelijk van soort opdracht en bevoegdheid |
| Wettelijke jaarrekeningcontrole? | Nee | Alleen via daarvoor bevoegde accountant/accountantsorganisatie |
| Geschikt voor reguliere administratie zzp/mkb? | Ja | Ja, maar accountantstitel is daarvoor niet automatisch noodzakelijk |
Veelgestelde vragen over boekhouders en accountants
Wat is het grootste verschil tussen een boekhouder en accountant?
Accountant is een wettelijk beschermde titel. Boekhouder is dat niet. Voor bepaalde controle- en assurancewerkzaamheden is bovendien een bevoegde accountant nodig. Voor veel reguliere administratieve en fiscale werkzaamheden kan een deskundige boekhouder deze werkzaamheden verzorgen.
Is een accountant beter dan een boekhouder?
Niet automatisch. Een accountant heeft een beschermd opleidingstraject en moet aan beroepsregels voldoen. Voor werkzaamheden waarvoor geen accountant vereist is, zijn ook kennis, ervaring, specialisatie, bereikbaarheid en kwaliteit van de dienstverlening belangrijke factoren.
Kan een boekhouder belastingaangifte doen?
Ja. Een deskundige boekhouder kan afhankelijk van zijn of haar dienstverlening verschillende zakelijke belastingaangiften verzorgen, zoals btw, inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting.
Kan een boekhouder jaarcijfers opstellen?
Ja. Een boekhouder kan jaarcijfers opstellen. Wanneer een specifieke accountantsverklaring bij financiële informatie vereist is, moet worden beoordeeld welke bevoegde professional daarvoor nodig is.
Heb ik als zzp’er een accountant nodig?
Voor de reguliere administratie en belastingaangiften doorgaans niet. Een goede boekhouder kan deze werkzaamheden in veel gevallen verzorgen.
Heb ik voor een BV een accountant nodig?
Niet automatisch. Ook een BV kan haar reguliere administratie en fiscale werkzaamheden door een deskundige boekhouder laten verzorgen. Of daarnaast een accountant nodig is, hangt af van de omvang van de onderneming en eventuele specifieke accountantswerkzaamheden.
Kan Tribus ook helpen als ik een accountant nodig heb?
Ja. Tribus is zelf geen accountantskantoor, maar wanneer voor een specifieke werkzaamheid een bevoegde accountant nodig is, kunnen we contact leggen met een accountant uit ons netwerk. Zo kunnen wij je reguliere financiële en fiscale werkzaamheden blijven verzorgen en waar nodig afstemmen met de accountant.
Is een boekhouder goedkoper dan een accountant?
Dat verschilt per aanbieder en opdracht. Vergelijk daarom niet alleen uurtarieven, maar kijk naar de totale kosten, werkzaamheden, expertise en dienstverlening.
Boekhouder nodig? Kies voor kennis en kwaliteit
De keuze tussen een boekhouder en accountant hoeft niet ingewikkeld te zijn.
Heb je een specifieke accountantsverklaring of accountantsbevoegdheid nodig? Dan schakel je daarvoor een bevoegde accountant in.
Heb je vooral ondersteuning nodig bij je administratie, belastingaangiften, jaarcijfers en financiële of fiscale vraagstukken? Dan kan een goede boekhouder uitstekend bij je onderneming passen.
De titel is dus niet het uitgangspunt. De kennis en expertise die jouw onderneming nodig heeft, zijn dat wel.
Bij Tribus Financial Services ondersteunen we ondernemers bij hun boekhouding, belastingaangiften en financiële en fiscale vraagstukken. We combineren administratieve ondersteuning met persoonlijk contact en inhoudelijk meedenken.
En blijkt er voor een specifieke opdracht toch een accountant nodig te zijn? Dan kunnen we contact leggen met een accountant uit ons netwerk.
Benieuwd welke ondersteuning bij jouw onderneming past? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking.