Wat is Box 3 belasting?
Heb je spaargeld, beleggingen, crypto, een tweede woning of ander vermogen? Dan kun je te maken krijgen met box 3-belasting. De regels rondom box 3 zijn de afgelopen jaren flink veranderd. Daarbij speelt het werkelijk rendement een steeds belangrijkere rol.
Maar hoe werkt box 3 op dit moment? Wanneer kun je je werkelijk rendement doorgeven aan de Belastingdienst? En wanneer kan dit leiden tot een lagere belastingaanslag?
In dit artikel leggen we het stap voor stap uit.
Wat is box 3-belasting?
Box 3 is het onderdeel van de inkomstenbelasting waarin belasting wordt geheven over inkomen uit sparen en beleggen.
Onder vermogen in box 3 kunnen bijvoorbeeld vallen:
- spaargeld;
- aandelen en andere beleggingen;
- cryptovaluta;
- een tweede woning of vakantiewoning;
- bepaalde vorderingen en overige bezittingen.
Je hebt pas box 3-inkomen als je vermogen boven het geldende heffingsvrije vermogen uitkomt.
Wordt box 3 in 2025 berekend over werkelijk rendement?
Niet standaard. De Belastingdienst berekent het box 3-inkomen over 2025 in eerste instantie nog met fictieve of forfaitaire rendementspercentages.
Wel kun je vanaf belastingjaar 2025 ook je werkelijk rendement doorgeven in de aangifte inkomstenbelasting.
De Belastingdienst vergelijkt vervolgens beide berekeningen. Is je werkelijke rendement lager dan het fictieve rendement? Dan wordt de voor jou voordeligste berekening gebruikt.
Je gaat door het doorgeven van je werkelijk rendement dus niet méér box 3-belasting betalen.
Wat is werkelijk rendement in box 3?
Met werkelijk rendement bedoelt de Belastingdienst het rendement dat je daadwerkelijk met je totale box 3-vermogen hebt behaald.
Daarbij wordt niet alleen gekeken naar inkomsten die je hebt ontvangen, maar ook naar waardestijgingen en waardedalingen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- ontvangen rente over spaargeld;
- ontvangen dividend;
- koersstijging of koersdaling van aandelen;
- waardeverandering van cryptovaluta;
- inkomsten en waardeveranderingen van een tweede woning;
- rente over schulden die onder box 3 vallen.
Het werkelijk rendement wordt bekeken over je totale box 3-vermogen. Je kunt dus niet alleen een slecht presterende belegging selecteren en de rest buiten beschouwing laten.
Tellen ongerealiseerde koerswinsten ook mee?
Ja. Dit is een belangrijk punt.
Voor de berekening van het werkelijk rendement kunnen ook waardeveranderingen van bezittingen die je nog niet hebt verkocht meetellen.
Heb je bijvoorbeeld aandelen die op 1 januari €100.000 waard waren en aan het einde van het jaar €110.000, dan kan die waardestijging onderdeel zijn van het werkelijk rendement, ook als je de aandelen niet hebt verkocht.
Hetzelfde principe kan gelden voor andere box 3-bezittingen, zoals crypto en onroerend goed.
Hoe wordt het werkelijk rendement berekend?
De exacte berekening hangt af van het soort vermogen.
Bij spaargeld gaat het bijvoorbeeld om de daadwerkelijk ontvangen rente.
Bij beleggingen wordt onder andere gekeken naar ontvangen dividend en de waardeverandering gedurende het kalenderjaar. Aankopen en verkopen gedurende het jaar worden daarbij meegenomen in de berekening.
Bij onroerend goed gelden aanvullende regels. Daarbij kunnen onder meer de waardeverandering, eventuele huurinkomsten en het eigen gebruik van een tweede woning een rol spelen.
Heb je verschillende soorten vermogen? Dan moet het rendement over het totale box 3-vermogen worden bepaald.
Hoe geef je werkelijk rendement door aan de Belastingdienst?
Dit verschilt per belastingjaar.
Werkelijk rendement over 2025
Vanaf belastingjaar 2025 kun je het werkelijk rendement rechtstreeks doorgeven in je aangifte inkomstenbelasting.
Heb je vermogen boven het heffingsvrije vermogen? Dan vraagt de Belastingdienst tijdens de aangifte of je ook je werkelijk rendement wilt doorgeven.
De Belastingdienst berekent vervolgens welke methode voor jou voordeliger is.
Werkelijk rendement over 2020 tot en met 2024
Voor eerdere belastingjaren werkt dit anders.
Voor de jaren 2020 tot en met 2024 kan het formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR) worden gebruikt. Dit formulier is beschikbaar via Mijn Belastingdienst.
Of je voor een bepaald jaar daadwerkelijk in aanmerking komt, hangt af van je persoonlijke situatie en onder andere van de status van je aanslag.
De Belastingdienst verstuurt hiervoor ook brieven aan belastingplichtigen die mogelijk in aanmerking komen.
Kan ik box 3-belasting terugkrijgen?
Dat kan.
Als blijkt dat je werkelijke rendement lager was dan het rendement waarmee de Belastingdienst eerder heeft gerekend, kan toepassing van het werkelijke rendement leiden tot een lagere box 3-heffing.
Afhankelijk van de situatie kan dat betekenen dat een eerdere aanslag wordt verminderd en je belasting terugkrijgt.
Of je hiervoor in aanmerking komt, hangt onder andere af van:
- het betreffende belastingjaar;
- je werkelijke rendement;
- het fictieve rendement;
- de status en datum van je belastingaanslag;
- en bij oudere jaren of je binnen de doelgroep voor herstel valt.
Het is daarom verstandig om dit per belastingjaar te beoordelen.
Wanneer is het interessant om werkelijk rendement door te geven?
Het doorgeven van werkelijk rendement kan vooral interessant zijn wanneer je totale werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement waarmee de Belastingdienst rekent.
Denk bijvoorbeeld aan een jaar waarin beleggingen sterk in waarde zijn gedaald.
Heb je juist hoge rendementen behaald? Dan hoeft het doorgeven van werkelijk rendement niet tot een lagere belastingheffing te leiden. De Belastingdienst gebruikt bij de huidige regeling echter de voor jou voordeligste berekening.
Wat verandert er vanaf 2028?
Het huidige box 3-stelsel is een tussenfase. Het kabinet streeft ernaar om vanaf 1 januari 2028 een nieuw stelsel voor box 3 in te voeren waarin het werkelijke rendement centraal staat.
Totdat die nieuwe wetgeving ingaat, blijft het huidige systeem met fictief rendement en de mogelijkheid tot tegenbewijs relevant.
De regels rondom box 3 zijn nog volop in ontwikkeling. Het is daarom belangrijk om bij aangifte of een verzoek over eerdere jaren altijd naar de actuele regelgeving te kijken.
Hulp nodig met werkelijk rendement in box 3?
Wil je weten of het voor jou interessant is om je werkelijk rendement in box 3 door te geven?
Wij kunnen je helpen bij het beoordelen en verzamelen van de benodigde gegevens en het indienen bij de Belastingdienst.
Wij helpen onder andere met:
- beoordelen of werkelijk rendement voor jou relevant is;
- berekenen en controleren van het werkelijk rendement;
- verzamelen en verwerken van de benodigde gegevens;
- invullen van de Opgaaf werkelijk rendement;
- ondersteuning bij box 3 over eerdere belastingjaren.
Wil je weten wat er in jouw situatie mogelijk is? Neem dan contact met ons op. We kijken graag met je mee.
Let op: de regelgeving rondom box 3 is in ontwikkeling. Bovenstaande informatie is algemeen van aard. Welke regels en mogelijkheden gelden, is afhankelijk van het belastingjaar en je persoonlijke situatie.